Beton Əlavələri – Müasir Tikinti Texnologiyalarının Əvəzolunmaz Komponenti Beton əlavələri, betonun xüsusiyyətlərini yaxşılaşdırmaq üçün qarışıma əlavə olunan k...

Beton Əlavələri – Müasir Tikinti Texnologiyalarının Əvəzolunmaz Komponenti

Beton əlavələri, betonun xüsusiyyətlərini yaxşılaşdırmaq üçün qarışıma əlavə olunan kimyəvi və ya mineral maddələrdir. Bu əlavələr, betonun dözümlülüyünü, işlənməsini, bərkimə sürətini, su keçirməzliyini və digər texniki göstəricilərini artırmaq məqsədilə istifadə olunur. Müasir inşaat layihələrində beton əlavələri keyfiyyətli, dayanıqlı və funksional tikililərin inşasında mühüm rol oynayır.

---

Beton əlavələri nədir?

Beton əlavələri, sement, qum, çınqıl və su ilə birlikdə beton qarışımına əlavə edilən kimyəvi və ya mineral maddələrdir. Onlar betonun fiziki və kimyəvi xüsusiyyətlərini dəyişdirərək istənilən nəticəni əldə etməyə kömək edir. Əlavələr adətən az miqdarda (ümumilikdə qarışımın 0.2-2%-i qədər) istifadə olunur, lakin təsiri olduqca böyükdür.

---

Beton əlavələrinin növləri

1. Kimyəvi əlavələr

Bu tip əlavələr əsasən betonun işləmə və bərkimə xüsusiyyətlərini tənzimləmək üçün istifadə olunur. Ən çox istifadə olunan kimyəvi əlavələr aşağıdakılardır:

✅ Plastifikatorlar və superplastifikatorlar

• Betonun axıcılığını və işlənməsini artırır.

• Su miqdarını azaltmaqla, daha yüksək möhkəmlik əldə etməyə imkan verir.

✅ Sürətləndiricilər

• Betonun bərkimə müddətini qısaldır.

• Soyuq havalarda inşaatın davam etməsinə şərait yaradır.

✅ Gecikdiricilər

• Bərkimə müddətini uzadır.

• İsti hava şəraitində betonun vaxtından əvvəl bərkiməsinin qarşısını alır.

✅ Hava sürükləyici əlavələr

• Betonun donmaya qarşı davamlılığını artırır.

• Mikrohava kabarcıqları yaradaraq kapilyar boşluqları azaldır.

✅ Su keçirməzləşdirici əlavələr

• Betonun su və rütubət keçirmə qabiliyyətini azaldır.

• Su anbarları, hovuzlar və yeraltı tikililər üçün idealdır.

---

2. Mineral əlavələr

Bunlar əsasən betonun möhkəmliyini və davamlılığını artırmaq üçün istifadə olunur. Əsas növləri:

✅ Uçucu kül (fly ash)

• Betonun işlənməsini yaxşılaşdırır.

• Sulfatlara və xlorlara qarşı müqaviməti artırır.

✅ Silis dumanı (silica fume)

• Betonun sıxlığını və mexaniki xüsusiyyətlərini artırır.

• Yüksək möhkəmlik tələb olunan tikililərdə istifadə olunur.

✅ Cüruf (slag)

• Betonun kimyəvi davamlılığını artırır.

• Ətraf mühitə təsiri azaldır.

---

Beton əlavələrinin üstünlükləri

✅ Daha güclü və davamlı beton
✅ Betonun daha rahat işlənməsi və qəlibə tökülməsi
✅ Ətraf mühit şəraitinə uyğunlaşma (soyuq və ya isti hava)
✅ Donmaya və kimyəvi təsirlərə qarşı yüksək müqavimət
✅ Su keçirməz tikililər üçün ideal həllər

---

Beton əlavələri harada istifadə olunur?

• Körpü və tunel tikintisi

• Yeraltı və sualtı obyektlər

• Yüksək mərtəbəli binalar

• Hava limanları, liman və su anbarları

• Avtomobil yolları və beton plitələr

• Sement əsaslı suvaq və astar sistemləri

---

İnşaat üçün düzgün beton əlavəsini necə seçmək olar?

Beton əlavəsi seçərkən aşağıdakı amillər nəzərə alınmalıdır:

• Layihənin tələbləri (möhkəmlik, donmaya davamlılıq, su keçirməzlik və s.)

• Hava və iqlim şəraiti

• İstifadə ediləcək sement və digər komponentlər

• Tikinti müddəti və tempinə uyğunluq

• Ətraf mühit və təhlükəsizlik göstəriciləri

İdeal olaraq, laboratoriya şəraitində testlər aparılaraq ən uyğun əlavənin seçilməsi tövsiyə olunur.